De crash

AVRO Lancaster MK II, LL684, JI-N, A2-B, RAF 514 sqn.

Op 22 maart 1944 nam het toestel deel aan een raid op Frankfurt (de derde aanval op deze stad in die week), samen met een grote bommenwerpermacht van 815 andere toestellen, waaronder 620 Lancaster, 184 Halifaxes en 12 Mosquitos. Als een van de eerste toestellen die die nacht vanaf Waterbeach, Cambridgeshire, opstijgen (om 18:26 om precies te zijn) moet het aan de voorkant van de formatie bommenwerpers hebben gevlogen. Als afleidingsmanoeuvre werd een indirecte route aangehouden waarbij de Nederlandse kust ten noorden van de Zuiderzee werd gekruisd, waarna een zuidelijke koers richting Frankfurt werd ingezet. De stad werd wederom zwaar getroffen, de helft ervan had voor lange tijd geen gas, water en elektriciteit. Door deze aanval werden 948 mensen gedood, raakten 346 mensen zwaar gewond en 120.000 mensen werden dakloos. Eén van de gevolgen van deze zware aanvallen was dat recent gevangengenomen R.A.F. bemanningsleden vaak moesten worden beschermd door hun bewakers tegen mishandelingen door woedende burgers wanneer zij door Frankfurt moesten reizen op weg naar het nabijgelegen verhoor- en doorgangskamp Oberursel. De raid werd duur betaald door de Geallieerden met een verlies van 35 vliegtuigen, resulterend in 184 gesneuvelde bemanningsleden en 53 krijgsgevangenen.

Uit de timing van het incident valt af te leiden dat het zeer waarschijnlijk dat de kist met technische problemen kampte en men om die reden net ten noorden van Osnabrück besloot terug te keren naar de basis, waarna het vliegtuig werd aangevallen door een Duitse nachtjager en ten westen van de Kamerlingswijk bij het dorp Zwartemeer neerstortte. Vijf bemanningsleden kwamen hierbij om, twee konden zich redden per parachute, maar werden opgepakt door de Duitsers. Een enkele bommenwerper verstoken van de bescherming van de formatie was makkelijker op radar te identificeren. LL684 was één van twee kisten van 514 sqn die niet van deze operatie terugkwamen.

Entry uit het originele RAF Oorlogsjournaal van die datum

22/23 maart 1944

Frankfurt: 816 toestellen – 620 Lancasters, 184 Halifaxes, 12 Mosquitos. Wederom werd een indirecte route gebruikt, deze keer werd de Nederlandse kust ten noorden van de Zuiderzee gekruist en daarna zo goed als pal zuid richting Frankfurt. Samen met de afleidingsmanoeuvre van het mijnenleggen bij Kiel bracht dit de Duitsers wel enige tijd van slag; Hannover was als hoofddoel verwacht. Maar een paar jagers vonden uiteindelijk de bommenwerpervloot. 33 toestellen – 26 Lancasters, 7 Halifaxes – gingen verloren, 4.0 procent van de ingezette vloot.

Het markeren en bombarderen ging accuraat en Frankfurt leed wederom een groot verlies; de rapporten tonen aan dat de schade nog zwaarder was dan ten gevolge van de raid van 4 dagen geleden. De halve stad zat “voor lange tijd” zonder gas, water en elektriciteit. Alle delen van de stad waren wel geraakt maar de grootste nadruk van de aanval had in de westelijke stadsdelen gelegen. Het rapport vermeldt vooral zware schade aan de industriële gebieden rondom de doorgaande weg naar Mainz. 162 B-17s van de Achtste Luchtmacht (USA) gebruikten Frankfurt als een tweede doel toen zij 36 uur na deze RAF raid Schweinfurt niet konden bereiken en richtten nog meer schade aan. Het Frankfurt journaal bevat deze toevoeging: ”De drie luchtraids op 18, 22 en 24 maart zijn uitgevoerd door een gecombineerde macht van Britse en Amerikaanse toestellen en dit resulteerde in het uitdelen van de meest rake klappen die Frankfurt in deze oorlog heeft gekregen, klappen die het einde van het sinds de Middeleeuwen opgebouwde Frankfurt betekenden.”

De bemanning

vlnr.: Sgt AW Johnson (BWK), Sgt H John (Staartschutter), F/Sgt. JB Underwood (Vlieger), Sgt. RJ Day, (Radiotelegrafist), Sgt. RC Sime (Boordschutter), Flying Officer WD McPhee (Bommenrichter), Flying Officer IJF Rich (Navigator). De crew vloog 4 missies, Le Mans op 7/3/44, Stuttgart op 15/3/44, en twee keer Frankfurt (18 en 22 Maart 44).

Bemanning

  • John B. Underwood
  • Ivor J.F. Rich
  • Howell John
  • Albert W. Johnson
  • Richard J. Day
  • W.D. McPhee
  • R.C. Sime

Oblt. Heinz Rökker

Het om 21:30 uur ten zuidoosten van Emmen neerschieten van LL684 werd toegekend aan Oblt. Heinz Rökker van 2./NJG2. Dit was de 15e bevestigde claim van een totaal van 64 voor deze Luftwaffe ace, die de oorlog overleefde.
Rökker geeft in zijn autobiografie de volgende details: Ju88 R-2 met registratie R4+BB, opgestegen vanaf Langensalza om 20.10 uur. Een Lancaster neergeschoten om 21.30 uur door twee aanvallen van onderaf en van achteren dichtbij Emmen in Nederland. Vijf springende bemanningsleden waargenomen.